„Cnota egoizmu” w pigułce

„Cnota egoizmu” Ayn Rand – moja subiektywna (trochę wulgarna) próba podsumowania obiektywnych idei zawartych w książce:

 

Wstęp
-Pojęcie egoizmu nie zawiera w sobie oceny moralnej. Czy jest dobry – to pytanie należy do etyki.
-Dwa zagadnienia 1) czym są wartości? 2) kto powinien z nich korzystać? altruizm wsadza w jeden pakiet. Pierwsze zastępuje drugim i nie definiuje kodeksu wartości.
-Człowiek nie ma automatycznej formuły przeżycia, więc niedbanie o swój interes to negacja życia.
-W duszach ludzi panuje mieszanina cynizmu i winy. Nie przestrzegają etyki altruistycznej i boją się ją jawnie odrzucić.
-Etyka absolutna używa pojęcia „egoizm” w sensie dokładnym. Troska o własny interes to nie jest każde irracjonalne postępowanie.
-Atak na egoizm to atak na godność własną człowieka.

1. Ayn Rand – Etyka absolutna
-Subiektywny luksus czy absolutna konieczność?
-Mistycy tłumaczyli system etyczny wolą Boga. Neomistycy dobrem społeczeństwa, co zaowocowało tym, że społeczeństwo stoi poza wszelkimi zasadami etyki, ponieważ jest jej źródłem i kryterium.
-wartość to coś, do czego się dąży/chce się utrzymać

  • zakłada istnienie alternatywy
  • tylko żywy organizm stoi przed wyborem „żyć czy nie?” zatem jedynie koncepcja życia umożliwi istnienie koncepcji wartości. Zatem życie jest ultymatywną wartością.

-Jak człowiek doświadcza dobra i zła? Poprzez odczucia – ból i przyjemność.
-Reakcje zwierząt na uczucia to automatyczny mechanizm. Wyższe organizmy mają potężniejszą formę świadomości. Posiadają zdolność zachowywania doznań, a to oznacza zdolność percepcji > zbiór doznań automatycznie zachowanych i zintegrowanych w mózgu, umożliwiających uświadomienie nie jednego bodźca, lecz całości rzeczy. Zwierzę jest zdolne uchwycić tylko obecne percepcyjne konkrety.
-Człowiek ma nieograniczone możliwości zdobywania wiedzy i jako jedyny rodzi się bez gwarancji bycia świadomym
-Koncepcja – umysłowa integracja dwóch lub więcej bytów pojęciowych, połączonych definicją (i uzyskanych dzięki procesowi abstrakcji)
-Zdolność organizowania percypowanego materiału w pojęcia i pojęć w pojemniejsze pojęcia to oznaka wielkości ludzkiego umysłu.
-Formułowanie abstrakcji i koncepcji to nie jest proces automatyczny!
-Aktywne podtrzymywanie wrażeń wywołanych konceptualizacją, integrowanie każdej obserwacji w konceptualny kontekst, rozumienie różnic i podobieństw w materiale percepcyjnym. dedukcja, wyciąganie konkluzji, tworzenie nowych problemów itd. = MYŚLENIE
-Człowiek ma zawsze wolność myślenia lub unikania tego wysiłku. Koncentrować się czy nie: egzystencjalnie – czy być świadomym; metafizycznie – czy żyć

„Etyka to obiektywna metafizyczna konieczność ludzkiego trwania.”

-Życie pasożyta jest uwarunkowane życiem żywiciela – stąd rabunki i morderstwa nie są czymś rozumnym.
-Wartość – to co się zdobywa i utrzymuje. Cnota – to jak się zdobywa i utrzymuje wartości.
-Wartości etyki absolutnej:

  • rozum
  • cel
  • ambicja

-Cnoty etyki absolutnej:

  • racjonalność
  • skuteczność
  • duma

-Skuteczna praca – centralny cel racjonalnego życia.
-Racjonalność – podst. ludzka cnota. Główną ludzką wadą jest dekoncentracja.
-Szczęście to cel etyki, a nie jej wzór.
-Racjonalne interesy własne nie kolidują ze sobą.
-Racjonalny interes własny służący przetrwaniu jest obiektywny. Spełnienie emocjonalnych zachcianek to gówno, a nie RIW.
-Etyka mistyczna, społeczna i relatywistyczna to trzy odmiany altruizmu.

 2. Nathaniel Branden – Zdrowie umysłowe versus mistycyzm i samopoświęcenie.
 Esej o niemożności pogodzenia tych dwóch elementów. Dowodzenie opiera się na prawdzie i własnoręcznie postawionych chochołach. Ciekawym jest stwierdzenie, że wiara zmusza nas do porzucenia rozumu w sprawach, które go wymagają. Patrząc na np. dyskusje o aborcji nie widzę u katolików ślepego ideologizmu. Potrafią tak samo przekonująco argumentować jak obiektywiści.
-Prawdą jest to, że do zmierzenia się z rzeczywistością trzeba mieć szacunek do siebie, który wiąże się z możnością polegania na swoim umyśle, bo możliwość ta oznacza kształtowanie rzeczywistości według własnej woli.
-Prawdą jest również to, że trwoga i poczucie winy są chorobą umysłu i wrogiem działania.
-Dalej typ myli nierobienie sobie bożków z rzeczy materialnych z pogardą wobec nich. Ma na myśli jakichś ascetów i rozciąga to na cały zbiór o nazwie „wiara”. Powodem jego ateizmu jest na 100% fakt, że na dobrą sprawę nie wysilił się, by zdobyć jakąś sensowną wiedzę w temacie.
-Kolejny chochoł – „duma ze swoich dokonań to grzech”. Pycha to grzech, duma jest ok.
-Nie wiem jak obiektywistę może dziwić obiektywne porównanie umysłu ludzkiego z boskim (nieważne czy prawdziwym czy tylko hipotetycznym). Pokora jest potrzebna każdemu prawdziwemu naukowcowi, bo tylko wtedy jest w stanie wyjść poza ograniczenia spowodowane pewnością swojej bezbłędności.
-Wbrew temu co Branden twierdzi, chrześcijańska moralność nie wymaga poświęcenia dla każdego, kto tego oczekuje.
-Pierdololo, że mistyk wzywa do porzucenia swojego szczęścia.
-Imo tylko człek maluczki mógł stwierdzić, że nie można być cnotliwym (w pojęciu mistyków) i szczęśliwym

3. Ayn Rand – Etyka sytuacji krytycznych
-Ofiara to poświęcenie wartości wyższej w imię niższej. Pomaganie innym w zgodzie ze swoją hierarchią wartości jest ok. Rand dopuszcza nawet oddanie życia za ukochaną osobę!!! Oczywiście z egoistycznego powodu, że życie bez niej byłoby nie do zniesienia.
-Mężczyzna, który nie uratował tonącej ukochanej, gdyż bał się podjąć działanie, powinien być potępiony za zdradę swoich wartości.

„Urzeczywistnienie przyjaźni, przywiązania, miłości, polega na włączeniu (racjonalnego) szczęścia danej osoby do własnej hierarchii wartości, a następnie na działaniu zgodnie z tą hierarchią.
Jest to jednak nagroda, na którą trzeba zasłużyć swoimi zaletami i której nie można przyznać zwykłym znajomym czy obcym.”

-Obcym należy się ogólny szacunek i dobra wola, w imię potencjalnych wartości, które sobą reprezentują. Chyba, że je utracą.
-Życie to nie tylko źródło wartości, ale i zdolność wartościowania.
-Inni ludzie mają wartość, bo należą do tego samego gatunku co ja. Szanując istoty żyjące, szanujemy własne życie. Dlatego trzeba pomóc nieznajomemu w krytycznej sytuacji.

4. Ayn Rand – „Konflikty” ludzkich interesów
-Racjonalne widzenie interesów człowieka wymaga rozważenia 4 zagadnień:
1. Rzeczywistość:
-interesy zależą od celów, cele od pragnień, pragnienia od wartości, wartości od umysłu
-Pragnienia nie są narzędziami poznania. Sam fakt, że człowiek czegoś chce, nie oznacza, że ten przedmiot jest dobry.
-Człowiek racjonalny nie zaczyna działać, dopóki nie może powiedzieć „chcę tego, bo jest to słuszne” i posługuje się zasadą tożsamości.
2. Kontekst:
-Żadna chwila nie jest wyjęta z kontekstu jego całego życia, co pozwala mu na niedopuszczenie do konfliktów pomiędzy interesami zamierzonymi na krótką i długą metę.
-Nie marzy o celach, do których nie ma środków
3. Odpowiedzialność: nieunikanie ocen świata i nieprzyjmowanie go „jakim już jest”
4. Wysiłek: nie wyobraża sobie, że może coś dostać niezasłużenie.
-Cała ta dyskusja dotyczy ludzi żyjących w wolnym społeczeństwie. W niewoli jest niemożliwe dążenie kogokolwiek do jakichkolwiek interesów. Możliwa jest tylko postępująca ogólna destrukcja.

5. Nathaniel Branden – Czy nie każdy jest samolubem?
„Człowiek poświęcający się w celu uchodzenia za cnotliwego, czy chcący uniknięcia poczucia winy, jest egoistą. Poświęcenie się jest owocem przyjęcia etyki altruizmu” – mówią „oni”. Branden odpowiada – gdy utożsamić umotywowane zachowanie z samolubnym, dochodzi się do takich wniosków. Unika się w ten sposób podstawowego problemu etyki – co motywuje człowieka do działania.

6. Nathaniel Branden – Psychologia przyjemności
Przyjemność – emocjonalne paliwo ludzkiej egzystencji, pozwalające bezpośrednio doświadczyć tego, że życie ma wartość. Wraz z bólem stanowią informacje o zdrowiu i zagrożeniu. Mają pomagać przy wyborze wartości, ale ponieważ człowiek nie ma automatycznych mechanizmów „człowieczeństwa” i sam musi się programować. Oznacza to, że autodestrukcja może być spragniona z taką samą emocjonalną intensywnością jak pragnienia konserwujące życie.
-Podst. wartości odzwierciedlają świadomą i nieświadomą wizję samego siebie i własnej egzystencji. Są wyrazem:
1. stopnia i natury szacunku do siebie
2. stopnia w jakim dana osoba uważa świat za otwarty dla „zrozumienia i przeobrażania go”

5 źródeł zadowolenia z życia:
1. Praca
2. Relacje
3. Odpoczynek
4. Sztuka
5. Seks
-Praca daje fundamentalne poczucie kontroli nad egzystencją – poczucie skuteczności. To punkt wyjścia do radowania się innymi wartościami.
-Są do niej różne nastawienia:
1. heroiczna, twórcza jednostka odczuwająca czystą przyjemność ze wzrastającej skuteczności swego umysłu
2. przyjemność odczuwana z pracy dzięki uciekaniu od wyzwań w rutynę. Człowiek taki nie szanuje się i pragnie bezpieczeństwa.
3.Praca – zło konieczne; przyjemność to rozrywki na koniec dnia roboczego. Prawie całkowita bierność i trwoga wobec świata.
4. Brak szacunku do siebie – przyjemność w niszczeniu. Wrogość wobec herosów jako rozpaczliwa próba istnienia; przemiany niemocy w skuteczność
-Do czystej radości jedynki nie będą czuć pociągu pozostałem 3 typy. Objawiać się to będzie we wszelkich sposobach osiągania satysfakcji
-Relacje:
1.Radość z towarzystwa ludzi inteligentnych, konsekwentnych,  żywiących szacunek do siebie, wyznających podobne wartości.
2. Przebywa z ludźmi bez żadnych standardów, gdyż wie, że pośród nich może być sobą.
3. Przebywa z ludźmi, którymi pogardza, by czuć nad nimi wyższość.
-Rozrywka: Człowiek racjonalny ceni sobie przyjęcie, gdyż jest ono emocjonalną nagrodą za sukcesy.
-Duma z osiągnięć innych to podziw
-Duma i podziw znajdują w najwyższy wyraz i intensywną jedność w seksie. Człowiek zakochuje się w osobie, która uosabia jej najgłębsze wartości. Dla pełnego szacunku do siebie człowieka, seks z osobą dorównującą jej duchowo to hołd składany sobie i partnerce; najwyższa forma doświadczenia wartości i radości życia. Dla kogoś innego – poszukiwanie potwierdzenia własnej męskości, ochrony przed rozpaczą, leku na trwogę; ochrona przed rozpaczą
-Paradoksalnie to łowcy przyjemności są niezdolni do rozkoszowania się przyjemnością samą w sobie. Służy ona dawaniu wyrazu kontroli nad rzeczywistością, a neurotyk osiąga ją poprzez zrywanie kontaktu z rzeczywistością.
7. Ayn Rand – Czyż życie nie wymaga kompromisów?
Kompromis zakłada ustępstwa obu stron. Na kompromisie pomiędzy dobrem i złem, zyskać może tylko zło.

8. Ayn Rand – Jak prowadzić racjonalne życie w nieracjonalnym społeczeństwie.
NIE WOLNO POWSTRZYMYWAĆ SIĘ DO WYDAWANIA OSĄDÓW MORALNYCH
-Tylko ktoś doskonały moralnie ma odwagę by nie ugiąć się pod zasadą „nie sądźcie byście nie byli sądzeni”
9. Ayn Rand – Kult moralności szarej
-„Nie ma czarni ani bieli” – szarości też nie ma, bo to mieszanina czerni i bieli
-Jeżeli kodeks moralny zawiera sprzeczności, należy odrzucić go jako „czarny”.
-Jeżeli człowiek nie rozstrzygnął złożonego zagadnienia moralnego i nieumyślnie popełnił błąd, to nie jest moralnie szary,  a biały. Żaden kodeks nie może wymagać nieomylności.
-Jeżeli umyślnie stara się nie wiedzieć, to jest moralnie czarny
-Nie mam ochoty być całkiem dobry, ale nie uważajcie mnie za całkowicie złego
-Świat nie jest czarno-biały=ty chyba jesteś tak niemoralny, że wierzysz w moralność!
Dla amoralnych knypów złem jest nie to, że ktoś jest skrajny w jakiejś sprawie, tylko, że ktoś jest skrajny czyli konsekwentny
11. Ayn Rand – Budowniczowie pomników
-Poszukiwacze niezasłużonych korzyści materialnych są zbyt ograniczeni liczebnie i umysłowo, by stanowić zagrożenie dla cywilizacji. Niebezpieczni stają się gdy ich działalność zostanie zalegalizowana przez poszukiwaczy niezasłużonej wielkości.
-Nazwać niezasłużoną wielkość po imieniu to unicestwić ją. Hasła altruizmu i socjalizmu są bardziej potrzebne, by wspierać samozakłamanie, niż okłamywanie innych
-Społeczeństwo nie jest bytem istniejącym realnie, to tylko grupa pojedynczych osób
-Drapacze chmur, w przeciwieństwie do piramid czy moskiewskiego metra, nikogo nie zubożyły
-Nawet mieszkańcy slumsów żyją lepiej niż egipski niewolnik
-Socjalizm to demokratyczna monarchia absolutna
-Podział na prawa człowieka i prawa własności jest sztuczny
-Jeśli producent przestaje być właścicielem wyników swojej pracy, to przestaje być właścicielem swojego życia
12. Ayn Rand – Prawa człowieka
-Prawa jednostki są środkiem umożliwiającym podporządkowanie społeczeństwa prawom moralnym.
-W historii ludzkości dominują różne odmiany etyki altruistyczno-kolektywistycznej, której zasadą jest podporządkowanie jednostki wyższemu autorytetowi natury mistycznej lub społecznej.
-Społeczeństwo – będąc wcieleniem prawa moralnego, jego źródłem, bądź wyłącznym interpretatorem – samo było poza prawem moralnym.
-Ponieważ społeczeństwo nie jest bytem realnym, a zbiorowiskiem jednostek, poza prawem byli władcy.
-Zasada praw człowieka stanowi rozszerzenie moralności na system społeczny.
-Stany pierwszym w historii społeczeństwem moralnym.
-Prawo do życia jest źródłem wszelkich innych praw człowieka, a prawo własności umożliwia ich realizację.
-Prawo nie może obiecywać dóbr wytworzonych przez innych. Może tylko zapewniać wolność utrzymywania się z własnej pracy. W tym kontekście dokładność myślowa twórców konstytucji USA jest godna podziwu – sformułowali prawo dążenia do szczęścia, a nie prawo do szczęścia.
-Prawa polityczne i ekonomiczne wykluczają się wzajemnie. Są tylko prawa indywidualne (przymiotnik powinien być tu zbędny, ale niestety nie jest…). Nie ma żadnych swobód poza indywidualnymi.
13. Ayn Rand – Skolektywizowane prawa
-„Kolektywizm w dziedzinie polityki jest odpowiednikiem subiektywizmu w dziedzinie etyki.”
14. Ayn Rand – Natura rządu 
-Rząd – instytucja, która ma wyłączną moc prawną, aby wprowadzić w życie określone zasady porządku społecznego na danym obszarze geograficzny
-wolność myślenia – niezbędny stan dla człowieka > nie może się obawiać napaści i samosądów
-Pierdololo o anarchii, zaorane przez Hoppego
-Rząd to narzędzie poddania odwetowego użycia przemocy fizycznej kontroli obiektywnej. Czyli rząd to PAO, ale z monopolem.
-Zaoranie pacyfistów (szkoda klawiatury na rozpisywanie się)
-W każdym cywilizowanym społeczeństwie:
1.Przyjęto różnicę między bandytami, a rządem
2. Obdarza się rząd autorytetem i szacunkiem
15. Ayn Rand – Finansowanie rządu w wolnym społeczeństwie
-Loteria rządowa
-Ochrona tylko tych kontraktów, które ubezpieczono poprzez dobrowolną opłatę (bardzo małą z racji liczby zawieranych kontraktów i ich wielkości)
-„Z dnia na dzień nie da się utworzyć wolnego społeczeństwa – podobnie jak nie dokonano pełnego rozwoju środków kontroli, opodatkowania oraz „zobowiązań rządowych”
-Biedni by zyskali i jednocześnie bogaci nie musieliby się poświęcać
16. Nathaniel Branden – Boskie prawo stagnacji
-Życie człowieka to proces działań je podtrzymujących. Każde osiągnięcie człowieka jest wartością samą w sobie.
-Skuteczność zwierzęcia nie wzrasta już po osiągnięciu dojrzałości biologicznej, a człowieka tak
-Każdy krok człowieka poszerza zakres działania i tworzy nową potrzebę
-Stały rozwój jest potrzebą psychiczną człowieka, która stanowi warunek umysłowej pomyślności. Pomyślność ta wymaga posiadania poczucia kontroli nad rzeczywistością, czyli przekonania o zdatności życia. Szacunek do siebie nie jest wartością uzyskaną raz na zawsze.
-W sferze życia (czy to cielesnej czy umysłowej) natura nie znosi bezruchu. Gdzie ustaje rozwój, zaczyna się dezintegracja.
-Ludzka potrzeba rozwoju ma podstawowe znaczenie dla oceny ustrojów ekonomiczno-politycznych. Kapitalizm jest zgodny z naturą człowieka.
-Wrogowie kapitalizmu kierują się nie racjami ekonomicznymi, a metafizycznymi. Buntują się przeciwko ludzkiemu sposobowi bytowania na ziemi, buntują się przeciwko faktowi, że życie to nieustanny proces działań, które je podtrzymują
17. Ayn Rand – Rasizm 
-Najprymitywniejsza postać kolektywizmu
-Odpowiada mentalności człowieka, który odróżnia rasy zwierząt, ale nie odróżnia zwierzęcia od człowieka
-Zjebane przekonanie o wrodzonych postawach czy dziedziczonej wiedzy
-Rasizm neguje umysł i moralność, zastępując je predestynacją chemiczną
-Jaranie się historią narodu czy osiągnięciami rodziny, Rand, też nazywa rasizmem
-Rasizm ma jedno podłoże – poczucie niższości
-Jest to poszukiwanie wiedzy automatycznej, pozwalającej ominąć odpowiedzialność wydawania racjonalnych osądów
-Pierdololo o rasistowskim południu. Strawman o nieuznawaniu praw czarnych przez konserwy
-Najmniejszą mniejszością na świecie jest jednostka
-Kontyngenty rasowe to czysty rasizm
18. Nathaniel Branden – Fałszywy indywidualizm
-Nie ma indywidualnych uczuć, jest tylko indywidualny rozum i trzeba go chronić
Wjazd na Nietzschego i Stirnera
-Indywidualizm:
1. w znaczeniu etyczno-politycznym – nadrzędność praw jednostki, człowiek celem samym w sobie
2. w znaczeniu etyczno-psychologicznym – nic nie powinno być cenniejsze dla jednostki niż jej autonomiczny umysł. Człowiek musi myśleć i formułować sądy samodzielnie.
-Subiektywista nie jest indywidualistą
19. Ayn Rand – Argumentacja przez zastraszanie
-Tylko x może nie dostrzec, że y
-Psychologicznym źródłem jest metafizyka społeczna > taki metafizyk uważa świadomość innych ludzi za wyższą od swojej i od rzeczywistości
-Potępienie bez podania przyczyny to akt nieodpowiedzialności, jak ucieczka po spowodowaniu wypadku drogowego

Może spodoba Ci się również...